۲ نتیجه برای رگرسیون چند متغیره
محمدعلی زنگنه اسدی، الهه اکبری، شهرام بهرامی، بهروز پوراسکندر،
دوره ۱۷، شماره ۵۹ - ( ۹-۱۳۹۶ )
چکیده
در سالهای اخیر، نوسان و بالا رفتن سطح آب زیرزمینی در دشت پارسآباد مغان منجر به بروز مشکلاتی نظیر زهدار شدن و شور شدن زمینهای کشاورزی و نیز تخریب پی ساختمانهای شهری و روستایی و نشست جادهها و بناها در این مناطق گردیده است. در این تحقیق با در نظر گرفتن عوارض جغرافیایی و نحوه تاثیر آن بر نوسان سطح آب زیرزمینی از طریق سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، روند آن مدلسازی شده که با تغییر در نحوه سیستم آبیاری در منطقه میتوان تاثیر این فرایند را به حداقل رساند. برای پایش نوسان سطح آب زیرزمینی از آمار ۳۰ حلقه چاه مشاهدهای به صورت برداشتهای ماهانه، دادههای زمینشناسی، توپوگرافی، خاک و منابع ارضی و دادههای اقلیمی منطقه مورد مطالعه استفاده شده است. با استفاده از این دادهها که متعلق به دوره آماری ۹۲-۸۱ میباشند، روند نوسان سطح آب زیرزمینی و هیدروگراف تراز رسم گردید. سپس ارتباط بین عوامل مختلف جغرافیایی و نوسان سطح آب زیرزمینی بررسی شده است. در این راستا همبستگی پیرسون و مدل رگرسیون چند متغیره بین عوامل موثر در نوسان آب زیرزمینی و تراز آب زیرزمینی بدست آمد که معیارهای عملکرد (۹۷/۰=R۲ و۰۷/۰=RMSE) در دوره آزمون نیز حاکی از کارایی این مدل میباشند. نتایج بهدست آمده نشان دهنده افزایش روند سطح آب زیرزمینی در این دشت میباشد که جریان آب زیرزمینی از جنوب به سمت شمال و خصوصاً شمال شرقی میباشد. در این میان عوامل ارتفاع، شیب، جنس زمین (تخلخل و قابلیت انتقال) با تاثیرگذاری بیشتر و نفوذ پذیری، بارش و تبخیر با تاثیرگذاری کمتر و عمق آب زیرزمینی نیز بیتاثیر در نوسان آب زیرزمینی شناسایی شدهاند. با اعمال زهکشیهای مداوم در اکثر نقاط دشت و تغییر سیستم آبیاری از سنتی به مکانیزه میتوان از شور شدن خاکهای مزروعی و نشست برخی منازل جلوگیری نمود.
شمس اله عسگری،
دوره ۲۴، شماره ۸۶ - ( ۵-۱۴۰۳ )
چکیده
با توجه به مخاطره رسوب در حوزه آبخیز شهر مهران، عوامل و پارامترهای تاثیر گذار در رسوب زایی و میزان بار رسوب این حوزه تحلیل آماری شد. هدف این تحقیق مدلسازی رابطه بین میزان تولید رسوب با استفاده از عوامل مدل تجربی MPSIAC و بار رسوب معلق با استفاده از پارامترهای ژئومورفیکی و ارتباط آنها با رسوبدهی در حوضه آبخیز است. به روش تصادفی ساده حوضه شهر مهران با چهار زیر حوضه مشخص و مجهز به ایستگاه هیدرومتری از حوضههای جنوبی استان ایلام انتخاب شد. جهت تحلیل ارتباط بین عوامل مدل MPSIAC و متغیرهای ژئومورفیک با رسوب هر زیرحوضه از روش رگرسیون چندگانه آماری استفاده شد. طبق نتایج مدل تجربی مقدار رسوب سالانه در زیر حوضه های شهرمهران، تنگ باجک، آسان و گنبد به ترتیب ۴/۱۹، ۸/۱۶، ۷/۲،۱۴/۱۲و در کل حوضه ۸/۱۵تن در هکتار در سال برآورد شد. نتایج بررسی ارتباط بین عوامل در تولید رسوب و متغیرهای ژئومورفیکی در بار رسوب زیرحوضهها نشان داد که مقدار رسوب تولیدی با عامل زمین شناسی، کاربری اراضی، وضعیت فرسایش فعلی، فرسایس رودخانه ای و توپوگرافی حوضه همبستگی مثبت داشته و در سطح ۰۰۱/۰ معنیدار بوده است. مقدار بار رسوب معلق با شاخص شیب، ضریب گردی، بارندگی، ناهمواری و مساحت حوضه همبستگی مثبت داشته و در سطح ۰۰۱/۰ معنیدار بوده است و مقدار رسوب بار معلق سالانه در زیر حوضه های شهرمهران، تنگ باجک، آسان و گنبد به ترتیب ۲/۱۶، ۵/۱۴، ۶/۱۱ و۴/۱۲تن در هکتار در سال برآورد شد. جهت تأثیرگذاری عوامل و متغیرها بر میزان رسوب زیرحوضهها از روش تحلیل مؤلفههای اصلی و تحلیل خوشهای استفاده گردید. نتایج نشان داد درصد واریانس تبیین شده توسط کاربری حوضه ۲۵% از واریانس تمامی متغیرهای تحقیق را تبیین نموده و در مجموع سه عامل کاربری حوضه، وضعیت فرسایش فعلی، زمین شناسی و دو پارامتر ضریب گردی و ضریب شیب توانستهاند ۸۶% از واریانس تمامی متغیرهای پژوهش را تبیین کنند. در نهایت اگرچه مدل ترکیبی این تحقیق عوامل و متغیرهای زیادی در ارتباط با میزان رسوب تولیدی و بار رسوب، در نظر می گیرد اما ازنتایج آماری معنی دار و دقیق تری در سیستم حوضه آبخیز برخورداراست.